Czy utrata obywatelstwa polskiego wiele lat temu oznacza definitywne zamknięcie drogi do ponownego uzyskania statusu obywatela Rzeczypospolitej Polskiej? Niekoniecznie.
Od 15 sierpnia 2012 roku obowiązuje procedura przywrócenia obywatelstwa polskiego, która umożliwia wielu osobom odzyskanie utraconego obywatelstwa. To rozwiązanie jest szczególnie istotne dla osób mieszkających za granicą, których rodziny wyemigrowały z Polski w XX wieku.
Czym jest przywrócenie obywatelstwa polskiego?
Instytucja przywrócenia obywatelstwa została wprowadzona ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Przepisy weszły jednak w życie dopiero 15 sierpnia 2012 r. i od tego dnia możliwe jest składanie wniosków o przywrócenie obywatelstwa.
Przywrócenie obywatelstwa jest odrębną procedurą i nie należy jej mylić z:
- potwierdzeniem posiadania obywatelstwa polskiego; Przeczytaj w artykule: „Masz polskie korzenie? Potwierdzenie obywatelstwa polskiego krok po kroku”
- uznaniem za obywatela polskiego;
- nadaniem obywatelstwa przez Prezydenta RP. Przeczytaj w artykule: „Nadanie obywatelstwa polskiego przez Prezydenta RP – kto może się ubiegać i jak wygląda procedura?”
Każda z tych procedur opiera się na innych przesłankach i prowadzi do innych skutków prawnych.
Kto może ubiegać się o przywrócenie obywatelstwa polskiego?
O przywrócenie obywatelstwa mogą ubiegać się osoby, które:
- posiadały w przeszłości obywatelstwo polskie;
- utraciły je przed 1 stycznia 1999 r.
W praktyce dotyczy to często osób, które utraciły obywatelstwo w związku z nabyciem obywatelstwa innego państwa, służbą w obcym wojsku lub złożeniem oświadczenia o zrzeczeniu się obywatelstwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tamtym czasie.
Jak wygląda procedura przywrócenia obywatelstwa?
Wniosek o przywrócenie obywatelstwa składa się do Ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji.
Kluczowe znaczenie ma zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej:
- wcześniejsze posiadanie obywatelstwa polskiego;
- okoliczności jego utraty;
- tożsamość wnioskodawcy.
W wielu przypadkach konieczne jest przeprowadzenie szczegółowych poszukiwań w archiwach w Polsce i za granicą.
Czy przywrócenie obywatelstwa jest automatyczne?
Nie. Przed wydaniem decyzji minister zwraca się do właściwych organów, w szczególności do:
- Komendanta Głównego Policji;
- Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
- innych organów, jeżeli wymaga tego charakter sprawy.
Organy te przekazują informacje dotyczące tego, czy przywrócenie obywatelstwa nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego lub obronności Rzeczypospolitej Polskiej.
Weryfikowane jest również, czy wnioskodawca nie działał na szkodę Polski, jej niepodległości i suwerenności oraz czy nie uczestniczył w naruszaniu praw człowieka.
Kiedy następuje nabycie obywatelstwa?
To jedna z najważniejszych kwestii, o której wiele osób nie wie.
Obywatelstwo polskie zostaje przywrócone w dniu, w którym decyzja staje się ostateczna.
Tym samym, decyzja ma charakter ex nunc, co oznacza, że wywołuje skutki prawne wyłącznie na przyszłość.
Czy dzieci automatycznie odzyskują obywatelstwo razem z rodzicem?
Wobec tego, że decyzja wywołuje skutki prawne na przyszłość, dzieci Wnioskodawcy nie odzyskują obywatelstwa automatycznie z rodzicem.
Inaczej wygląda sytuacja dzieci urodzonych po uprawomocnieniu się decyzji o przywróceniu obywatelstwa. Takie dzieci nabywają obywatelstwo polskie z mocy prawa, ponieważ w chwili ich urodzenia przynajmniej jedno z rodziców posiada już obywatelstwo polskie.
Przywrócenie czy potwierdzenie obywatelstwa? To kluczowe pytanie
W praktyce wiele osób błędnie zakłada, że powinno ubiegać się o przywrócenie obywatelstwa, podczas gdy w rzeczywistości nigdy go nie utraciły.
W wielu przypadkach okazuje się, że obywatelstwo polskie było przekazywane z pokolenia na pokolenie, mimo że rodzina od dziesięcioleci mieszka poza granicami Polski. Więcej o potwierdzeniu obywatelstwa dowiesz się z artykułu: „Masz polskie korzenie? Potwierdzenie obywatelstwa polskiego krok po kroku”
Potrzebujesz pomocy w odzyskaniu polskiego obywatelstwa?
Nasza kancelaria specjalizuje się w sprawach dotyczących obywatelstwa polskiego. Pomagamy klientom z całego świata w:
- analizie historii rodzinnej;
- poszukiwaniu dokumentów w archiwach w Polsce i za granicą;
- ustalaniu, czy doszło do utraty obywatelstwa;
- przygotowaniu wniosków;
- prowadzeniu postępowań przed organami administracji.
Jeżeli Twoja rodzina wyemigrowała z Polski wiele lat temu i nie masz pewności, czy możesz odzyskać polskie obywatelstwo, skontaktuj się z nami. Przeprowadzimy szczegółową analizę Twojej sytuacji i wskażemy najlepszą drogę postępowania.
