Dziedziczenie choć zdaje się być powszechnym i naturalnym tematem, może niekiedy przysparzać wielu problemów rodzicom małoletnich, którzy najczęściej w sytuacjach posiadania wiedzy
o zadłużeniu spadkodawcy nie chcą, aby ich dziecko uczestniczyło w spadku. W praktyce zagadnienie czy małoletni mieszkający w USA musi mieć zgodę sądu na odrzucenie spadku w Polsce lub powiązanego z Polską może być szczególnie kłopotliwe dla rodziców.
Czego dowiesz się z artykułu?
Jak odrzucić spadek w Polsce na rzecz małoletniego mieszkającego w USA?
Odrzucenie spadku wymaga złożenia oświadczenia przed polskim sądem lub notariuszem, a dla małoletniego konieczna jest zgoda sądu opiekuńczego w Polsce.
Jakie dokumenty są potrzebne do odrzucenia spadku przez małoletniego?
Potrzebny jest akt zgonu spadkodawcy, akt urodzenia dziecka, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo oraz zgoda sądu opiekuńczego.
Jakie są terminy na odrzucenie spadku w Polsce?
Oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w ciągu 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o spadku, np. od śmierci spadkodawcy.
Na co uważać przy odrzucaniu spadku przez małoletniego w USA?
Należy upewnić się, że dokumenty są przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego i uwzględnić różnice w procedurach między Polską a USA.
Czy odrzucenie spadku w Polsce przez małoletniego wymaga obecności w sądzie?
Nie zawsze, bo procedurę można przeprowadzić przez pełnomocnika, ale zgodę sądu opiekuńczego trzeba uzyskać osobiście lub przez przedstawiciela.
—————————-
W swoim artykule adw. Aleksandra Załęcka szczegółowo omówiła zmiany na gruncie prawa polskiego, które znacznie uprościły procedurę odrzucania spadku przez rodziców w imieniu małoletnich. Omawiane w artykule zmiany, z którymi warto się zapoznać niewątpliwie przyspieszają postępowania spadkowe i stanowią ułatwienie dla rodziców. Niemniej jednak, gdy sprawa dotyczy sytuacji z zagranicznym aspektem, nowe regulacje dotyczące wymogów uzyskiwania zgody sądu na odrzucenie spadku mogą nie mieć zastosowania, nawet jeśli prawo polskie będzie prawem właściwym dla dziedziczenia. W przypadku, gdy małoletni mają miejsce zwykłego pobytu w Stanach Zjednoczonych, sprawa komplikuje się z powodu konieczności rozróżnienia kwestii dziedziczenia od regulacji dotyczących władzy rodzicielskiej, czy nawet kwestii formalnej oceny ważności oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Nie wchodząc szczegółowo w kwestie wyznaczania prawa właściwego dla ogółu praw spadkowych, zaznaczyć jedynie należy, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego z dnia 4 lipca 2012 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 201, str. 107) mającego zastosowanie dla spadków otwartych po 17 sierpnia 2015 r. dopuszcza się złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w formie przewidzianej przez prawo właściwe dla dziedziczenia lub prawo państwa miejsca zwykłego pobytu osoby składającej oświadczenie.
Oznacza to, że jeżeli rodzic w imieniu małoletniego złoży oświadczenie o odrzuceniu spadku
w USA, Sąd spadku w Polsce oceniając skuteczność dokonanej czynności ma możliwość rozważenia spełnienia wymagań co do formy także przez pryzmat przepisów obowiązujących w miejscu zwykłego pobytu małoletniego w USA. Powstaje jednak pytanie, czy sąd spadku w Polsce w takiej sytuacji zażąda dodatkowo zgody sądu opiekuńczego?
Ocena czy rodzic mógł złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego
i dodatkowo bez, czy za zgodą właściwego sądu wymaga sięgnięcia do przepisów regulujących prawo właściwe nie dla dziedziczenia, a dla stosunków między rodzicami i dziećmi. Zgodnie
z Konwencją Haską z dnia 19 października 1996 r. o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci w związku polską z ustawą z dnia 4 lutego 2011 roku prawo prywatne międzynarodowe, wykonywanie odpowiedzialności rodzicielskiej podlega prawu państwa zwykłego pobytu dziecka. Nie ma przy tym znaczenia czy państwo zwykłego pobytu dziecka jest stroną Konwencji, czy też nie.
W świetle powyższych regulacji, jeżeli przepisy USA właściwe dla miejsca zwykłego pobytu małoletniego umożliwiają rodzicowi złożenie oświadczenia w imieniu małoletniego
o odrzuceniu spadku bez zgody sądu, a co więcej, jeżeli rodzic zdecyduje się na złożenie takiego oświadczenia, sąd spadku w Polsce oceniając jego skuteczność, nie powinien jej od rodzica wymagać. Prawo miejsca zwykłego pobytu małoletniego będzie regulowało też zasadniczo skutki złożenia oświadczenia bez zgody sądu właściwego, gdyby taka była jednak wymagana oraz właściwą reprezentację małoletniego.
Należy jednak pamiętać, że w szczególności kwestie treści oświadczeń spadkowych, czy przede wszystkim terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku będą już objęte prawem właściwym dla dziedziczenia, które może być inne niż to, które zastosujemy do wykonywania władzy rodzicielskiej.
RYBOXX DESIGN - Robert Ryba