Europa wprowadza największe od lat zmiany w zarządzaniu granicami. Dwa nowe systemy – działający w pełnym zakresie od 10 kwietnia 2026 roku Entry/Exit System (EES) oraz nadchodzący European Travel Information and Authorisation System (ETIAS) – mają usprawnić, zdigitalizować i zwiększyć bezpieczeństwo kontroli granicznych w krajach europejskich.
Choć oba rozwiązania dotyczą podróżnych spoza Unii Europejskiej, ich funkcje są różne. W artykule wyjaśniamy, czym są EES i ETIAS, kogo dotyczą oraz jakie formalności należy spełnić przed podróżą.
Kiedy nowe systemy zaczną obowiązywać?
System Entry/Exit System (EES) w Polsce wdrażany jest już od 12 października 2025 roku, natomiast od 10 kwietnia 2026 roku w pełnym zakresie funkcjonuje we wszystkich krajach strefy Schengen. Z tym dniem zaprzestano również stawiania stempli w paszportach.
Uruchomienie systemu ETIAS planowane jest na ostatni kwartał 2026 roku. Dokładna data zostanie oficjalnie ogłoszona przez instytucje europejskie jeszcze w tym roku.
Czym jest EES?
Entry/Exit System (EES) to nowoczesny system rejestracji przekroczeń granic zewnętrznych strefy Schengen. Więcej o systemie EES opowiedziałam w artykule: Rewolucja na granicach. Nowy potężny system. Padły słowa o „największym wyzwaniu”
Dotyczy on wszystkich obywateli państw spoza UE podróżujących do krajów Schengen na krótkie pobyty, czyli do 90 dni w ciągu dowolnego 180-dniowego okresu.
W ramach EES przy przekraczaniu granicy podróżny musi przekazać dane biometryczne, które są zapisywane w systemie.
Dodatkowo podróżni mogą przyspieszyć procedurę graniczną, korzystając z aplikacji mobilnej „Travel to Europe”, która umożliwia wstępną rejestrację danych do 72 godzin przed przyjazdem do wybranych krajów europejskich.
Dzięki aplikacji możesz:
- Wprowadzić dane z paszportu przed podróżą.
- Dodać zdjęcie swojej twarzy.
- Wypełnić podstawowe informacje o swojej podróży.
- Skrócić czas oczekiwania na lotnisku lub granicy.
Aplikacja jest w pełni bezpieczna i została stworzona przez instytucje europejskie.
Czym jest ETIAS?
European Travel Information and Authorisation System (ETIAS) to elektroniczne zezwolenie na podróż dla obywateli państw, które obecnie mogą wjeżdżać do Europy bez wizy.
Po uruchomieniu systemu osoby objęte obowiązkiem ETIAS będą musiały uzyskać autoryzację przed rozpoczęciem podróży do 30 europejskich państw, obejmujących kraje strefy Schengen.
Wniosek będzie można złożyć wyłącznie online za pośrednictwem:
- oficjalnej strony internetowej ETIAS bądź
- oficjalnej aplikacji mobilnej ETIAS.
Korzystanie wyłącznie z oficjalnych kanałów pomoże uniknąć nieuczciwych pośredników pobierających dodatkowe opłaty lub wykorzystujących dane osobowe podróżnych.
EES a ETIAS – najważniejsze różnice
| EES | ETIAS |
| Rejestruje przekroczenia granic | Jest zezwoleniem na podróż |
| Dotyczy wszystkich obywateli spoza UE podróżujących na krótki pobyt | Dotyczy wyłącznie obywateli krajów zwolnionych z obowiązku wizowego |
| Nie wymaga wcześniejszego wniosku | Wymaga złożenia wniosku online przed podróżą |
| Zbiera dane biometryczne na granicy | Weryfikuje podróżnego jeszcze przed wyjazdem |
| Wdrażany w Polsce od 12 października 2025 r., w pełni obowiązuje od 10 kwietnia 2026 roku | Wejdzie w życie w IV kwartale 2026 r. |
O czym należy pamiętać?
Najważniejszą zmianą dla podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego będzie konieczność uzyskania zgody ETIAS jeszcze przed rozpoczęciem podróży.
Brak ważnej autoryzacji może uniemożliwić wejście na pokład samolotu lub rozpoczęcie podróży do Europy.
Planując podróż do Europy w 2026 roku i kolejnych latach, warto odpowiednio wcześniej sprawdzić, czy wymagane będzie uzyskanie ETIAS oraz przygotować się na nowe procedury graniczne wynikające z działania systemu EES.
Jak kancelaria może pomóc?
Wprowadzenie systemów EES i ETIAS oznacza nowe obowiązki dla milionów podróżnych spoza Unii Europejskiej. Choć w wielu przypadkach procedury będą miały charakter elektroniczny, błędna ocena własnej sytuacji imigracyjnej lub niewłaściwe przygotowanie do podróży może skutkować odmową wejścia na pokład samolotu, problemami podczas kontroli granicznej lub odmową wjazdu do strefy Schengen.
Nasza kancelaria wspiera klientów w analizie przepisów dotyczących wjazdu i pobytu na terytorium Polski oraz innych państw strefy Schengen. Pomagamy ustalić, czy planowana podróż będzie wymagała uzyskania autoryzacji ETIAS, czy konieczne jest uzyskanie wizy, a także doradzamy w sprawach związanych z legalizacją pobytu, kartami pobytu oraz polskim obywatelstwem.
Jeżeli planujesz przyjazd do Polski w celach turystycznych, rodzinnych, biznesowych lub związanych z relokacją, warto wcześniej zweryfikować swoje obowiązki wynikające z nowych przepisów. Dzięki indywidualnej analizie Twojej sytuacji możemy pomóc uniknąć problemów na granicy i zapewnić, że podróż do Europy przebiegnie zgodnie z obowiązującymi regulacjami.
