W skład spadku pozostawionego przez zmarłego nierzadko wchodzi nieruchomość położona w Polsce. Wielu spadkobierców spoza Polski nie zastanawia się w ogóle nad tym, czy jako cudzoziemcy mogą nabyć nieruchomość w Polsce, skoro jej nabycie wynika z dziedziczenia. Jest to często istotny błąd. W niektórych przypadkach brak zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może skutkować utratą prawa do nieruchomości.
Kto musi uzyskać zezwolenie?
Konieczność uzyskania zezwolenia uzależniona jest od tego, na jakiej podstawie dziedziczy spadkobierca będący cudzoziemcem spoza państw Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii albo Szwajcarii.
Jeżeli spadkobierca jest cudzoziemcem dziedziczącym nieruchomość na podstawie testamentu lub zapisu windykacyjnego i jednocześnie nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych, co do zasady na nabycie nieruchomości wchodzącej w skład spadku będzie potrzebował zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Najczęściej dotyczy to osób w ogóle niespokrewnionych ze spadkodawcą. Krąg osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego ustala się według prawa właściwego do dziedziczenia.
Przez cudzoziemca rozumie się:
- osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego,
- osobę prawną z siedzibą za granicą,
- nieposiadającą osobowości prawnej spółkę z siedzibą za granicą, utworzoną zgodnie z prawem innego państwa,
- osobę prawną i spółkę handlową nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą w Polsce, ale kontrolowaną pośrednio lub pośrednio przez cudzoziemca.
Czy zezwolenie na nabycie wymagane jest w każdym przypadku?
Nie zawsze. Uzyskanie zezwolenia nie będzie wymagane m.in. w sytuacji dziedziczenia samodzielnego lokalu mieszkalnego, czy garażu powiązanego z lokalem.
O zezwolenie nie będzie musiał się też starać cudzoziemiec dziedziczący na podstawie ustawy, cudzoziemiec zamieszkujący w Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 5 lat od udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, a także cudzoziemiec będący małżonkiem obywatela polskiego, po spełnieniu określonych warunków.
Ze zwolnienia od obowiązku uzyskiwania zwolnienia będzie można skorzystać, o ile nieruchomość nie jest położona w strefie nadgranicznej, czy nie jest gruntem rolnym o powierzchni przekraczającej 1 ha.
Jaki jest termin do uzyskania zezwolenia?
Wniosek o wydanie zezwolenia może być złożony w terminie dwóch lat od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy. Po przekroczeniu tego terminu wniosek nie zostanie rozpoznany. Termin ten nie podlega przywróceniu.
Jakie konsekwencje ma brak uzyskania zezwolenia?
W sytuacji, w której spadkobierca dziedziczący nieruchomość na podstawie testamentu i nienależący do kręgu spadkobierców ustawowych będący cudzoziemcem nie uzyska zezwolenia na jej nabycie, nieruchomość nabędą osoby, które byłyby powołane do spadku z ustawy. Spadkobierca testamentowy traci wówczas nieruchomość bez żadnego ekwiwalentu.
W przypadku dziedziczenia na podstawie zapisu windykacyjnego brak zezwolenia powoduje, że nieruchomość wróci do spadku. Będzie ona podlegać dziedziczeniu przez powołanych spadkobierców. Jeżeli spadkobierca powołany do spadku również byłby cudzoziemcem zobowiązanym do uzyskania zezwolenia, także musiałby o nie wystąpić.
Jak możemy pomóc?
Nasza Kancelaria kompleksowo poprowadzi Klientów przez całą procedurę spadkową, w tym dokona analizy konieczności uzyskania zgody na nabycie nieruchomości, a w razie potrzeby udzieli wsparcia w uzyskaniu dokumentów, złożeniu wniosku i reprezentacji w postępowaniu. Skorzystanie z pomocy doświadczonego prawnika minimalizuje ryzyko popełnienia błędu w procedurze zmierzającej do uzyskania zezwolenia.
Konsekwencje uchybienia terminowi, czy nieuzyskania zezwolenia są przy tym dotkliwe dla spadkobiercy. Traci on definitywnie możliwość nabycia nieruchomości.
