Postępowanie spadkowe według prawa polskiego jest całkowicie odmienne od tego jak formalnie załatwiane są sprawy spadkowe w USA. Prawu polskiemu nie jest znana instytucja spadku jako osobnego bytu prawnego. W konsekwencji spadek jako taki nie posiada też administratora czy wykonawcy spadku odpowiedzialnego za rozliczenia spadku z wierzycielami i spadkodawcami.
W przeciwieństwie do zasad obowiązujących w USA spadek nie spłaca długów zmarłego. Za długi odpowiedzialni pozostają spadkobiercy. Jeżeli więc już jesteś stroną postepowania spadkowego
w Polsce, ważne abyś wziął w nim udział, aby uniknąć problemów jakie później musi rozwiązać spadkobierca.
Jak wygląda procedura?
W Polsce, aby formalnie potwierdzić swoje prawa do spadku, spadkobiercy powinni zainicjować postępowanie przed sądem spadku albo udać się do notariusza w celu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. W postępowaniu sądowym stronami postępowania są wszyscy spadkobiercy ustawowi – w przypadku dziedziczenia ustawowego lub spadkobiercy ustawowi
i testamentowi – w przypadku dziedziczenia na podstawie testamentu. Sąd spadku jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy Nie funkcjonuje rola administratora czy wykonawcy znana prawu USA. Co prawda spadkodawca na gruncie polskiego prawa może powołać w testamencie wykonawcę testamentu. Taka osoba będzie mogła zarządzać całym spadkiem, jego częścią lub ewentualnie oznaczonym składnikiem. Jej uprawnienia są jednak zdecydowanie węższe niż wykonawcy lub administratora spadku wyznaczanych w USA. Wynikiem postępowania jest wydanie orzeczenia sądu, z którego będzie wynikało kto dziedziczy spadek po zmarłym, z jakiego tytułu
i w jakich udziałach. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd w Polsce nie dokonuje jednak podziału poszczególnych przedmiotów spadkowych między spadkobierców ani nie zajmuje się długami zmarłego. Podobny rezultat, tj. potwierdzenie kręgu spadkobierców i ich udziałów można uzyskać poprzez sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia przed notariuszem
w Polsce lub uzyskanie europejskiego poświadczenia dziedziczenia.
Kto może zainicjować postępowanie spadkowe w Polsce?
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku może zainicjować każda osoba, która ma w tym interes prawny. Najczęściej są to spadkobiercy, jednak uprawnienie to przysługuje również np. wierzycielom spadkodawcy czy osobom pozostającym ze spadkodawcą we współwłasności nieruchomości.
Czy przeprowadzenie postępowania spadkowego w Polsce jest obligatoryjne?
Nie istnieje przepis, który zobowiązywałby spadkobierców do wszczęcia postępowania spadkowego w określonym terminie. Niemniej jednak bez formalnego dokumentu w postaci postanowienia sądu spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia spadkobiercy w niektórych sytuacjach nie będą w stanie wykazać swoich praw do spadku. Jest to szczególnie istotne w przypadku nieruchomości położonych w Polsce. Brak dokumentu uniemożliwia np. dokonanie wpisu prawa własności spadkobiercy jako następcy prawnego w księdze wieczystej, co w praktyce stanowi przeszkodę w sprzedaży nieruchomości. Co istotne przeprowadzenie postępowania spadkowego w USA, nie będzie umożliwiało wykazanie praw do nieruchomości spadkodawcy położonej w Polsce ani nie umożliwi jej zbycia, co szczegółowo wyjaśniłam w artykule.
Co daje przeprowadzenie postępowania spadkowego w Polsce?
Przeprowadzenie postępowania spadkowego w Polsce pozwala na formalne potwierdzenie następstwa prawnego po zmarłym, które jest skuteczne także w innych postępowaniach np. administracyjnych, czy w postępowaniu o wpis prawa własności do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Pozwala także na wykazanie swoich praw np. przed bankiem w Polsce, a tym samym podjęcie środków należących do zmarłego, czy na sprzedaż nieruchomości. Dodatkowo przeprowadzenie postępowania spadkowego otwiera drogę do dokonania działu spadku, czyli faktycznego podziału majątku pomiędzy spadkobierców.
Czy postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku kończy sprawy spadkowe?
Nie zawsze. W sytuacji, w której jest kilku spadkobierców postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku jedynie potwierdza, że dziedziczą oni po zmarłym oraz określa wysokość ich udziałów w spadku. Do czasu przeprowadzenia działu spadku, czy to w drodze umowy czy postępowania sądowego, spadkobiercy pozostają we wspólności majątku spadkowego. Dopiero dział spadku pozwala na podzielenie poszczególnych przedmiotów spadkowych pomiędzy spadkobierców.
Jakie są korzyści z przeprowadzenia działu spadku?
Przede wszystkim dział spadku prowadzi do zniesienia współwłasności majątku spadkowego.
W jego wyniku każdy ze spadkobierców może otrzymać na wyłączną własność konkretne składniki majątku, z uwzględnieniem ewentualnych spłat czy dopłat. Jest to również moment, w którym spadkobiercy mogą rozliczyć swoje wzajemne roszczenia związane z korzystaniem
z poszczególnych przedmiotów spadkowych, w szczególności ponoszonych kosztów, pobranych pożytków czy uzyskanych przychodów. Spadkobiercy mogą też rozliczyć spłacone długi spadkowe. Istotną konsekwencją działu spadku jest również zmiana zasad odpowiedzialności za długi. Po jego przeprowadzeniu każdy ze spadkobierców odpowiada za długi spadkowe w stosunku do swojego udziału. W praktyce oznacza to, że wierzyciel spadkodawcy nie może już dochodzić całości długu od jednego, wybranego spadkobiercy. Warto zaznaczyć, że wyjście ze współwłasności kończy ewentualne spory między spadkobiercami oraz daje pełną swobodę w podejmowaniu dalszych decyzji dotyczących majątku.
Podsumowując przeprowadzenie postępowania spadkowego w Polsce umożliwia spadkobiercy m.in.:
- uzyskanie jasnego, formalnego potwierdzenia, kto dziedziczy majątek po zmarłym oraz
w jakiej części, co eliminuje spory co do następstwa prawnego i praw do majątku zmarłego, - dokonanie wpisu prawa własności do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, której zmarły był właścicielem, a następnie np. jej sprzedaż,
- wykazanie praw do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych
w Polsce i ich wypłatę, - przeprowadzenie działu spadku majątku położonego w Polsce i ostateczne uregulowanie wszystkich spraw spadkowych.
Niekiedy sprawy związane z dziedziczeniem majątku w Polsce przez osoby mieszkające w USA mogą wydawać się skomplikowane. Odpowiednie zaplanowanie postępowania pozwala jednak na sprawne przeprowadzenie wszystkich formalności oraz uniknięcie problemów przy przyszłych transakcjach dotyczących majątku zmarłego pozostawionego w Polsce.
Kancelaria wspiera spadkobierców w kompleksowym załatwieniu wszystkich spraw spadkowych
w Polsce na każdym etapie postępowania niezależnie od ich skomplikowania – od uzyskania stwierdzenia nabycia spadku, przez uregulowanie stanu prawnego majątku zmarłego, aż po jego podział, często bez konieczności osobistej wizyty w kraju.
Powierzenie formalności Kancelarii pozwala spadkobiercom przejść przez cały proces w sposób uporządkowany i bezpieczny, z uwzględnieniem zamierzonych celów dotyczących majątku, również tego zlokalizowanego w Polsce.
RYBOXX DESIGN - Robert Ryba